Worsteling met geslachtsverandering in ‘Familiezaak’

De Haarlemse Toneelgroep Genesius speelt de voorstelling ‘Familiezaak’ in de Toneelschuur. Het stuk behandelt het thema van mensen die in een verkeerd lichaam worden geboren, en vooral hoe de familie met zoiets omgaat. Ida van de Lagemaat regisseert.

Toneelgroep Genesius - Familiezaak

In de voorstelling wordt een familie geconfronteerd met de geslachtsverandering van Christa, die voorheen als Chris door het leven ging. Uitgerekend op de verjaardag van Lotte komen alle familieleden bij elkaar, omdat ze zullen worden voorgesteld aan Lotte’s nieuwe vriend Samuel. Dat levert een hoop gedoe op, mede omdat elk personage eigen belangen heeft, en de familiezaak centraal staat.
De tekst van de voorstelling werd geschreven door Ellen Boekelaar, naar een idee van Alice Verheij, die zelf ooit door het leven ging als man. Ida van de Lagemaat regisseerde het stuk eerder in 2007 in Utrecht, maar sindsdien is het op een plank beland. Toen Van de Lagemaat door Genesius gevraagd werd om een stuk bij de groep te komen regisseren, kwam ‘Familiezaak’ als voorstelling uit de bus.

Toneelgroep Genesius - Familiezaak

Er wordt flink gekibbeld en gediscussieerd tijdens de repetitie op een maandagavond. Die wrijvingen vormen een onderdeel van het verhaal. De acteurs en actrices van Genesius leven zich helemaal in tijdens de scènes, die zo nu en dan worden stopgezet door de regisseuse om de nodige aanwijzingen te geven.
,,Een geslachtsverandering is natuurlijk voor iedereen verwarrend’’, legt Ida van de Lagemaat uit. ,,Voor de persoon zelf, maar zeker ook voor de familieleden en vrienden. Verstandelijk kunnen die personages misschien met begrip reageren, maar daar zit altijd een diepere laag van verwarring onder.’’

Toneelgroep Genesius - Familiezaak

Ida van de Lagemaat maakt tijdens het regisseren gebruik van de ideeën van toneelhervormer Konstantin Stanislavski. ,,Hij is eigenlijk de grondlegger van het naturel acteren. Voor we het stuk en de tekst gaan repeteren, ga ik bij elke acteur op zoek naar het personage en de diepere laag. Acteren vanuit het affectief geheugen.’’

Toneelgroep Genesius - Familiezaak

,,Duidelijk is dat er bij elk van de figuren in dit stuk sprake is van een worsteling. Zo’n dochter als Lotte die eerst ‘pap’ tegen haar vader zegt, maar daarna geconfronteerd wordt met de transformatie naar vrouw, dus in feite haar vader kwijt is. Daar zit heel veel pijn achter. Met ‘Familiezaak’ proberen we die pijn zichtbaar te maken.’’

TEKST: PAUL LIPS
FOTOGRAFIE: REMCO VAN DER KRUIS

‘Familiezaak’ wordt gespeeld door Kirsten van Zandvoort, Jacqueline Lahaye, Leo Commandeur, Robert Klein, Carla Erb, Bea te Winkel en Job Göbel. De voorstelling is zondag 30 maart te zien in de Toneelschuur, aanvang 15.00 uur (matinee) en 20.00 uur. Meer informatie via www.toneelgroep-genesius.com

Advertenties

‘De Kerstgigant’: muzikale kerstcomedy in ballroomstijl

Wat doe je als jouw dansschool niet meer geweldig loopt en wordt ingehaald door de ontwikkelingen in de maatschappij? En dat nu net als het 25-jarig jubileum gevierd gaat worden. Project Fors speelt De Kerstgigant, die zich afspeelt in de wereld van de danszaal. Locatie: Sociëteit De Vereeniging.

We vallen binnen bij een middagrepetitie in het statige gebouw aan de Zijlweg. Het personage Conrad (Herman van der Meulen) staat zich op te winden over van alles en nog wat. Regisseur Marcel Kragt geeft hier en daar een aanwijzing. De zaal ziet er nog wat kaal uit, maar dat zal binnenkort veranderen, verzekert Marcel Kragt. ,,Het wordt een echte ballroom met kerstversierselen. De voorstelling heet van oorsprong ‘De Dansgigant’ en is geschreven door Don Duyns en Alexander de Bruijn. Wij hebben voor deze gelegenheid de titel veranderd in De Kerstgigant. Het is in die zin eigenlijk een soort anti-kerstvoorstelling, vanwege al die perikelen in die familie.’’

Dansgigant

‘De Kerstgigant’ vertelt het verhaal van de familie Louters, die al sinds mensenheugenis een dansschool leidt waar de klad in lijkt te komen. Schoonzoon Conrad heeft wel ideeën hoe de crisis kan worden bestreden: verandering. De dansschool zou volgens hem een metamorfose moeten ondergaan: van dansschool naar ‘multi dance en relaxcomplex’. Schoonvader Ben (Wim Kok) ziet de ontwikkelingen richting ‘Kerstgigant’ met argusogen aan. Zoals in vele families is jaloezie, roddel en achterklap niet van de lucht.
Marcel Kragt: ,,Kerst is natuurlijk een familiefeest, maar juist tijdens zo’n feest kunnen familieverhoudingen onder druk komen te staan.’’

Dansgigant

Project Fors is een Haarlems theaterplatform dat werkt in steeds wisselende samenstellingen. Spelers en theatermakers van verschillende verenigingen komen met elkaar in contact en combineren toneelspel, zang en dans. Ter voorbereiding van ‘de Kerstgigant’ werd een weekend lang gerepeteerd in een boerderij in Westwoud, waar erg veel werd gelachen maar vooral ook hard is gewerkt, verzekeren de makers.
,,Tijdens de scènes zullen er ook kerstliedjes klinken. We nodigen het publiek van harte uit om zich in feestelijke danskleding te hullen, want na de voorstelling mogen de voetjes van de vloer.’’

Dansgigant

VOORBESCHOUWING: PAUL LIPS
FOTOGRAFIE: REMCO VAN DER KRUIS

De Kerstgigant is te zien op 20, 21 en 22 december (inloop 20.00 uur, aanvang 20.30 uur) en matinee op 22 december (inloop 14.00 uur, aanvang 14.30 uur). Regie: Marcel Kragt: Spel: Evelyn van Houten, Wim Kok, Herman van der Meulen, Rutger Visser en Monique van der Zouw. Vocal coach: Maria Eldering.

Lachen om relationele irritaties bij Haarlemsche Tooneel Club

‘Mijn slappe komedie voor vier mensen, ’n handjevol personeel & een tafel
die niet vrijkomt’ is van oorsprong een stuk van theatergroep Carver.
De Haarlemsche Tooneel Club speelde de voorstelling dit weekend in het
Heemsteedse theater De Luifel. Dat was weer eens ouderwets lachen
geblazen, om meteen maar eens een open deur in te trappen.

De Haarlemsche Tooneel Club (sinds 1912!) is een van de betere
amateurtoneelgezelschappen uit de regio. De groep koos bij deze
voorstelling voor regisseur Marcel Kragt en dat blijkt een gouden
greep. De tekst die de acteurs dienen uit te spreken is uiteraard van
groot belang, maar juist ook de mimiek en het verdere fysieke
gedeelte.
Alles draait om twee stellen die gezamenlijk uit eten gaan en elkaar
ontmoeten in de bar van het restaurant. Louise (Arma Klaasen) zou een
tafel hebben gereserveerd, maar die komt voorlopig nog niet vrij, zo
laat het personeel weten. De bedoeling van het gezellige avondje is de
verdeling van gezamenlijke eigendommen, en dan met name ‘de caravan’.
Die vermaledijde caravan vormt de rode draad die door de hele
voorstelling heenloopt en uiteindelijk bijna slaande ruzie oplevert.
Wat doe je als je eindeloos moet wachten tot je gereserveerde tafel
vrij komt? Don (Arno Komin), de man van Louise bestelt maar eens een
fles rode wijn. Maar de vrouwelijke helft van het andere stel, Ellis
(Liesbeth Veltman) kan zo lang niet wachten, die moét wat eten.
Toneelauteur Magne van den Berg neemt een klein gegeven (‘ik heb
honger, ik moét wat eten’) en laat de irritatie bij de andere
personages flink oplopen. De anderen – inclusief Ellis’ partner Ben
(Geoffrey Courchaine) willen immers de eetlust niet van te voren reeds
stillen met een paar van die geitenkaascroquetjes. Dat doet Liesbeth
Veltman trouwens zeer goed, spelen hoe je een gloeiend hete snack
voorzichtig beetpakt, de hitte proberen weg te blazen en de lekkernij
héél voorzichtig verorberen.
Het publiek beseft al snel dat het voor de personages op de
toneelvloer een verloren avond zal worden. Ergernissen over elkaar
komen subtiel en langzaam naar de oppervlakte, met veel vileine
opmerkingen die zogenaamd aardig bedoeld zijn. Vooral Louise (sterke rol van Arma Klaasen)
legt Ben het vuur aan de schenen met haar dodelijke complimenten aan haar ex, van wie ze nog steeds zegt te houden: ‘Mooie boze stoere sterke Bennie’.
Ook het personeel moet er aan geloven, zoals de confrontatie tussen een ober (Jack Bontekoe) en Ben: ‘Zeg jij nou jou tegen mij?’, briest Courchaine.
De voorstelling duurt anderhalf uur en dat is een mooie lengte. Op het moment dat de tekst in herhalingen dreigt te vallen doet Arno Komin een schitterende dronkemansact met een barkruk. Het publiek komt niet meer bij.
‘Mijn slappe komedie…’ legt op geestige wijze het menselijk falen
bloot, met sterk spel van alle HTC-acteurs. Wat er met die caravan
moet gebeuren is de vraag, maar dat doet er al lang niet meer toe.
Prachtvoorstelling.

Artikel: Paul Lips
Fotografie: Remco van der Kruis